Byliśmy, a jakby nas nie było...
Spis treści
Byliśmy, a jakby nas nie było...
Dla prawdy...
cd
cd
cd
Sudenci '81
Wszystkie strony

„Strajk  łódzki”
Jednym z wydarzeń konstytuujących świadomość dzisiejszych studentów na temat ruchu studenckiego w Polsce jest historia „strajku łódzkiego”. Często strajk ten postrzegany jest jako „strajk NZS”. Pomija się i „zapomina” o roli jaką w  Łodzi i w innych ośrodkach akademickich odegrał SZSP i jego przedstawiciele. Często, kiedy trzeba byłoby powiedzieć o SZSP, używa się eufemizmów: „studenci”, „przedstawiciele studentów”.  Poniżej dwa artykuły.  Oceńcie sami czego brakuje, gdzie autorzy mijają się z prawdą?

Dla prawdy i wolności
28 dni studenckiego strajku
Mieczysław Gumola
www.uml.lodz.pl/_plik.php?id=1973

„VERITAS ET LIBERTAS” Głosi dumnie herb Uniwersytetu Łódzkiego. Tej prawdy i tej wolności bronili studenci  łódzcy, którzy na przełomie 1980/1981 roku, wspierani przez nauczycieli akademickich – członków „Solidarności”, zażądali szerokiej autonomii dla wyższych uczelni i zarejestrowania Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Mija 25 lat od tamtych wydarzeń.


Krajobraz przed bitwą

W 1980 r. żywa była  jeszcze pamięć o wydarzeniach Marca 1968 r. Wolnościowe protesty studentów łódzkich zostały wtedy stłumione z całą bezwzględnością....... Represje zastosowano wobec niepokornych rektorów  Szkoły Filmowej – prof. Jerzego Toeplitza i doc. Romana Wajdowicza, rektora UŁ – prof. Józefa Stanisława Piątkowskiego, usunięto z pracy kilkunastu pracowników naukowych, przywódców studenckich wyrzucono ze studiów i wytoczono im procesy sądowe. Działalność opozycyjna zanikła na wiele lat. Życie studentów łódzkich odmierzały sesje i egzaminy,  czas wolny przejął we swoje władanie Socjalistyczny Związek Studentów Polskich. Był on jedynym reprezentantem studentów wobec władz, miał  z ich nadania szerokie możliwości działania i umiejętnie to wykorzystywał, szczególnie w dziedzinie kulturalnej. W pierwszym półroczu 1980 r. SZSP skupiał znaczną część środowiska akademickiego. Im bardziej jednak deklarował przywiązanie do socjalizmu i opowiadał się za myśleniem marksistowskim, tym bardziej stawał się obcy dla jego szeregowych członków.
Nie wszyscy należeli do SZSP. Co piąty student szukał dla siebie innego towarzystwa. Znajdował je w kręgach  koleżeńskich podtrzymywanych często jeszcze od czasów szkoły średniej i w duszpasterstwie  akademickim. Do najbardziej znanych w Łodzi należały duszpasterstwa przy kościele o. Jezuitów, „Piątka” przy katedrze, „Węzeł” przy kościele św. Teresy i one właśnie były miejscem  skupiającym młodzież szukającej własnej drogi i odcinającej od  socjalistycznej indoktrynacji.

Strajk sierpniowy 1980 r. i narodziny „Solidarności” dodały studentom przysłowiowych skrzydeł. Nierealne wcześniej żądanie utworzenie niezależnej od partii organizacji studenckiej stało się teraz możliwe  – zawiązywały się komitety założycielskie  niezależnych organizacji. studenckich. Władze rządowe  wspierały jednoznacznie Socjalistyczny Związek Studentów Polskich i tworzenie samorządów studenckich, nakierowanych głównie na dziedzinę socjalną.  Nie potrafiły jednak przeszkodzić powstaniu niezależnych organizacji studenckich.

Sprawą, która z upływem czasu, budziła najżywsze emocje na wszystkich uczelniach w kraju było  przeciąganie rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów, do którego wstępowało coraz więcej studentów. W grudniu 1980 r.,  przed wybuchem strajku, deklarowało przynależność do NZS deklarowało
w Łodzi 10 – 20 proc. studentów, około 30 proc. pozostawało biernie w SZSP, większość nie należała do żadnej organizacji.
Nowopowstające związki studenckie przyjmowały różne nazwy: w Gdańsku było to Niezależne Zrzeszenie Studentów Polskich, w Warszawie – Niezależny Związek Studentów, w Łodzi – Niezależny Związek Studentów Łodzi. Wspólny zawsze był pierwszy człon nazwy: niezależny.
Już pod koniec września 1980 r. rozpoczęły się spotkania działaczy nowych zrzeszeń i związków w różnych miastach – w Warszawie, Gdańsku, Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu. 19 września 1980 r. na zjeździe, który odbył się w Politechnice Warszawskiej wybrano ostatecznie nazwę nowej organizacji – Niezależne Zrzeszenie Studentów. Wniosek o jego rejestrację złożono w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie już następnego dnia – 20 października 1980 r. W listopadzie 1980 sąd  wniosek odrzucił, wtedy rozpoczęły się rozmowy o rejestracji organizacji przez Ministerstwo Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki. Kompromisu nie osiągnięto, gdyż przedstawiciele Ogólnopolskiego Komitetu Założycielskiego NZS nie zgodzili się do wprowadzenia zapisu o kierowniczej roli PZPR wobec organizacji studenckich. Rozmowy się przeciągały, spór z ministerstwem narastał. Studenci Uniwersytetu Warszawskiego 27 listopada 1980 r. ogłosili strajk. Następnego dnia rozpoczęły się rozmowy z ministrem Januszem Górskim, które do niczego nie doprowadziły. 28 listopada 1980 r. na apel „Solidarności”, ze względu na trudną sytuację  polityczną w kraju, strajk studencki przerwano. Strajk warszawski był organizacyjnie słabo przygotowany, przypominał niemrawe zgromadzenie zdezorientowanych 200 osób – tak oceniali go przebywający w Warszawie studenci łódzcy.


 
projekt i wykonanie: StudioWWW

Uwaga!

Aby ułatwić użytkownikom korzystanie z serwisu oraz do celów statystycznych nasza strona używa plików cookies.Brak blokady tych plików oznacza zgodę na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Prosimy pamiętać:  każdy użytkownik może samodzielnie zarządzać plikami cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Brak zmian w ustawieniu przeglądarki taktowany jest jako  wyrażenie zgody na używanie cookies. Więcej Informacji znajdziesz na stronie Polityki Prywatności.