Romans z mecenasem dwudziestolecie kultury studenckiej (1956 – 1976) - Mecenat
Spis treści
Romans z mecenasem dwudziestolecie kultury studenckiej (1956 – 1976)
Periodyzacja
W Polsce w latach sześćdziesiątych
Lata siedemdziesiąte
Przełom dekady
Definicja kultury studenckiej
Utrata pamięci, cykliczność i przenikanie
Otaczająca rzeczywistość
Mecenat
Klub studencki.
Co z tą historią?
Wszystkie strony

Mecenat
Dla artystów studenckiej sceny parasolem ochronnym był mecenas – czyli działacze ZSP a potem SZSP. Przywołując historię mecenatu ZSP dostrzegam takie cechy charakterystyczne dla jego form organizacyjnych:
- Liderzy i artyści. Przywódcami, zarówno w sferze twórczości jak i działalności organizacyjnej byli ludzie mający autorytet moralny i artystyczny. W początkach lat 70 – tych to zapewne m. in. Bogusław Litwiniec, Krzysztof Jasiński, Lech Raczak, Andrzej Rozhin, Jan Szyrocki, Zdzisław Hejduk, Stanisław Leszczyński, Ryszard Bigosiński, Leszek Mądzik, Agnieszka Duczmal, Ryszard Major i inni. Wielu działaczy ZSP, i tych ze struktur organizacyjnych, i kierowników klubów studenckich, i szefów zespołów to również byli autentyczni liderzy, którzy potrafili skupić wokół siebie zespoły ludzkie i poprowadzić i organizować duże i trudne przedsięwzięcia.
- Święto czyli wielkie festiwale i spotkania artystyczne.
Organizatorem festiwali i konkursów, obozów szkoleniowych i seminariów było ZSP a liderzy zespołów artystycznych współuczestniczyli w kształtowaniu koncepcji programowej. Do najważniejszych imprez o ukształtowanej tradycji należały Łódzkie Spotkania Teatralne, Jazz nad Odrą, Ogólnopolski Konkurs Klubów Studenckich o nagrodę Czerwonej Róży, Festiwal Piosenkarzy i Piosenki Studenckiej w Krakowie, gdański konkurs poetycki o nagrodę Czerwonej Róży, Dni Muzyki Starych Mistrzów we Wrocławiu, Lubelska Wiosna Teatralna, Złota Tarka w Warszawie, Festiwal Artystyczny Młodzieży Akademickiej FAMA w Świnoujściu, Międzynarodowe Festiwale Teatrów Studenckich i Otwartych – od 1967 do 1978 roku we Wrocławiu a ostatni także Oleśnicy, Festiwal Zespołów Debiutujących Start – który odbywał się w różnych miastach akademickich. Od 1959 roku, kiedy w Krakowie odbył się I Festiwal Kultury Studentów PRL odbyło się jeszcze 6 wielkich festiwali, stanowiących przegląd i podsumowanie działalności artystycznej środowiska studenckiego we wszystkich dziedzinach. W 1961 r. II Festiwal w Gdańsku, w 1965 III w Warszawie, w 1969 IV w Krakowie, w 1972 V we Wrocławiu, VI w 1978 roku w Poznaniu i VII ostatni w 1987 roku w Katowicach. Były to imprezy przygotowywane z wielkim rozmachem, np. w przygotowaniach do festiwalu w Krakowie w 1969 roku uczestniczyło około 25 tysięcy studentów, a uczestników finału krakowskiego było ponad 2 tysiące.
Międzynarodowy Festiwal Teatralny we Wrocławiu rozszerzał swój zasięg, w pierwszym udział wzięło 19 zespołów, w ostatnim 35 z Europy Zachodniej i Środkowej, z USA i ZSRR, z Ameryki Południowej, Japonii, Nowej Zelandii, Iranu, Wenezueli. Liczba widzów, sięgająca 18 000 na pierwszym festiwalu, wzrosła do 45 000 na ostatnim. Dziennikarzy i obserwatorów było w 1975 r. 450-ciu. Podczas tournee zespołów festiwalowych po festiwalu po Polsce, spektakle oglądało ok. 150 000 widzów.
Podobnie szerokie oddziaływanie miała świnoujska FAMA. Na przykład w 1973 r. brało udział w festiwalu około 700 twórców i organizatorów, a liczba widzów na imprezach wynosiła około 100 000 osób. W latach następnych, podobnie jak na innych festiwalach, liczby te rosły. Już w roku 1974 liczba czynnych uczestników wynosiła 800 osób, a liczba widzów przekroczyła 100 000.
Święta kultury studenckiej pozwalały zaprezentować całą paletę bogactwa form i propozycji kultury studenckiej. To w trakcie tych imprez powstawały niepowtarzalne koncerty, happeningi, konkursy w których na równych prawach i z twórczą weną uczestniczyły teatry i kabarety studenckie ze studenckimi zespołami pieśni i tańca i chórami akademickimi. Tych wielkich zespołów przez uczestnictwo w których przewinęło się po kilka tysięcy tancerzy, śpiewaków i muzyków było około 100. Szerzyły one wartościową promocję wysokiej sztuki w całej Polsce i w wielu krajach za granicą. Dawały ZSP wyraźną, rozpoznawalną markę. Wymienię tylko przykładowo zespół Słowianki z Krakowa, zespół UMCS z Lublina, zespół Politechniki Warszawskiej, chór UAM, chór UW, chór AM z Gdańska. O szczególnym znaczeniu można mówić przywołując działalność choru Politechniki Szczecińskiej pod batutą Jana Szyrockiego. Janek nie tylko odnawiał repertuar zamawiając utwory u najwybitniejszych kompozytorów ale wprowadzał do repertuaru utwory studenckich twórców np. Wojciecha Młynarskiego a także eksperymentował z formą ruchu i ekspresji scenicznej zespołu. W świętach ogromną rolę odgrywały grupy plastyczne m.in.grupa Od Nowa Wojciecha Millera z Poznania. Wspomnieć trzeba działalność filmową i fotograficzną. Warto tej problematyce poświęcić szczególną uwagę. Wiele z tych zespołów jest nadal aktywnych i posiada znaczną popularność wśród braci studenckiej.
Organizacja wielkich imprez festiwalowych często spotykała się z krytyką, bowiem mimo wysiłku i wielu chętnych działaczy ZSP i organizatorów, przy tak dużej skali podejmowanych działań, wiele zamiarów i przedsięwzięć nie było udanych. Trzeba mocno podkreślić, że nasze festiwale i spotkania artystyczne miały zasadniczą różnicę od innych, także profesjonalnych. Wszyscy zaproszeni, zespoły i uczestnicy, pozostawali na festiwalu przez cały czas jego trwania. Formuła pełnego uczestnictwa pozwalała na nawiązywanie kontaktów między artystami i zespołami co owocowało wieloma nowymi projektami twórczymi w przyszłości.
Idee i poszukiwania
ZSP patronowało dużym koncertom – na Wawelu, na Bałtyku (FAMA), w Teatrze Wielkim, w kraju i za granicą, których filozofia była oparta o trzy cechy charakterystyczne: poziom, pokolenie, patriotyzm.
Oznaczało to m. in. niezgodę na fałszywy patos i sloganowy kicz otaczającej nas rzeczywistości. Fragment piosenki Andrzeja Jareckiego wyjaśnia ten sposób myślenia:
Znalazłem wreszcie i na ciebie sposób.
Już więcej nad tym głowić się nie muszę:
Bądź dla mnie zawsze paczką papierosów.
Biletem trzeciej klasy do Koluszek.
Bądź moją kurtką z welwetu jedyną.
Bądź pumperniklem, bądź polopiryną.
Ale już nigdy więcej nie bądź blizną –
Nasza kochana, bezcenna Ojczyzno.
Wojciech Młynarski w piosence „Trochę miejsca” dodawał, że poglądów naszych PZU nie ubezpieczy a trochę miejsca zostanie zawsze nam na grę va banque, ryzyka smak i gorzki smak przegranej.
- Rady Artystyczne z udziałem czołowych, wybitnych artystów z każdej dziedziny kultury. Kulturze studenckiej towarzyszyło wielu wybitnych polskich artystów ze wszystkich dziedzin sztuki. W miarę upływu lat autorytetami dla naszej działalności stawali się nasi artyści, których pozycja i prestiż liczył się we własnym środowisku i w kulturze narodowej.  Do twórczego komentowania ale i uczestniczenia dołączała się własna krytyka, wydawnictwa i czasopisma. Wymienię tylko przykładowo - Młoda Kultura, Czerwona Róża, Orientacja Hybrydy, Nowa Fala, której pisarze, poeci, krytycy uczestniczyli w studenckiej kulturze.

 



 
projekt i wykonanie: StudioWWW

Uwaga!

Aby ułatwić użytkownikom korzystanie z serwisu oraz do celów statystycznych nasza strona używa plików cookies.Brak blokady tych plików oznacza zgodę na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Prosimy pamiętać:  każdy użytkownik może samodzielnie zarządzać plikami cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Brak zmian w ustawieniu przeglądarki taktowany jest jako  wyrażenie zgody na używanie cookies. Więcej Informacji znajdziesz na stronie Polityki Prywatności.